8 Ways to develop Kaizen Eyes.

                     ไคเซ็น (Kaizen) หมายถึง การปรับปรุงให้ดีขึ้น อย่างต่อเนื่อง ส่วน Kaizen Eyes หมายถึง ความสามารถในการมองหาโอกาสในการปรับปรุงงาน ซึ่งทุกคนสามารถพัฒนา Kaizen Eyes ให้เกิดขึ้นได้ด้วยการเรียนรู้และปฏิบัติ
ผมเคยสัมภาษณ์ผู้บริหารองค์กรแห่งหนึ่งท่านบอกผมว่าเมื่อท่านได้เรียนรู้และเข้าใจแนวคิดไกเชื้นแล้วไม่ว่าจะมองหรือเห็นอะไรก็จะคิดหาวิธีการปรับปรุงให้ดีกว่าอยู่เสมอ แม้งานนั้นๆ จะไม่ใช่งานของท่านเองก็ตาม นี่ถ้าลูกน้องทั้งบริษัทมีมุม มอง Kaizen Eyes แบบผู้บริหารท่านนี้ องค์กรนี้ก็คงจะพัฒนาขึ้นแบบทวีคูณเรียกได้ว่า “งานก้าวหน้า คนพัฒนาก้าวไกล”
          ทําอย่างไรถึงจะฝึกให้พนักงานในองค์กรมีมุมมองแบบ Kaizen Eyes? อันที่จริงหลังจากที่พนักงานทุกคนได้เรียนรู้แนวคิดของไคเชื้นไม่ว่าจากการอบรม สัมมนา หรือจากประสบการณ์ตรง ก็สามารถมี Kaizen Eyes ได้เลย
ผมมีโอกาสได้อ่านสไลด์ประกอบการบรรยายสั้น ๆ ของ Tom Curtis เกี่ยวกับ 71 วิธีในการพัฒนา KaizenEyes น่าสนใจมากครับด้วยเนื้อที่กระดาษจํากัดผมขออธิบายสัก8วิธีที่ผมเห็นว่าทําได้ง่ายและได้ผลรวดเร็วละกันครับ
1. Ask new questions: ถามคําถามใหม่ๆ เกี่ยวกับงานเดิมๆ ของเรา เช่น เราจะเลิกหรือลดการใช้กระดาษอย่างไรได้บ้าง? เราจะทํางานนี้ด้วยวิธีที่ง่ายขึ้นได้อย่างไร?ทอมแนะนําเพิ่มเติมว่า หากเราคิดคําถามเหล่านี้ไม่ออก ให้เรา “Ask a child” คือ ถามเด็ก ๆ ลูก ๆ ของเราดูครับ
2. Observe from multiple angles: หากมองงานของเราจากมุมของตัวเอง พนักงานส่วนใหญ่จะเข้าข้างตัวเองครับคืองานเราดีอยู่แล้ว ไม่มีอะไรต้องแก้ไขหรือปรับปรุง หากเราเปลี่ยนมุมมอง เช่น มองจากมุมลูกค้า สมมติตัวเองเป็นลูกค้ามาใช้ บริการงานของเรา เขาเจออุปสรรคอะไรบ้าง หรือเราจะทําอะไรให้เขาประทับใจเพิ่มขึ้นได้บ้าง ซึ่งจะสัมพันธ์กับข้อต่อไป
3. Listentocustomers: ฟังเสียงลูกค้า ข้อนี้คลาสสิคมากหากเราอยากรู้ว่างานที่เราทําต้องปรับปรุงอะไรให้ดีขึ้นได้บ้าง คนที่ 1 จะตอบคําถามนี้ได้ดีคนหนึ่งก็คือ “ลูกค้า” หากเราแก้ปัญหาให้ ลูกค้าได้ นั่นหมายความว่า เราได้เพิ่มความพึงพอใจให้กับเขา อย่าลืมว่า Customer is the king
4. Describe to another person: วิธีนี้จะตอบโจทย์ ที่ว่า “ไม่รู้จะทําไคเซ็นเรื่องอะไรดี?” ทอมแนะนํา ให้ เราอธิบายกระบวนการทํางานของเราให้เพื่อนฟังว่าเรา ทํางานอย่างไร มีอะไรเกี่ยวข้องบ้าง ด้วยมุมมองของ เพื่อนที่อาจจะเข้าใจหรือไม่เข้าใจงานของเรามาก่อน เขา ก็จะมีคําถามกลับมา และคําถามเหล่านี้เองที่จะกลาย เป็นมุมคิดใหม่ๆ ให้เรา
5. Try to write work instructions: เชื่อไหม ครับว่าพนักงานบางคนทํางานมาจนจะเกษียณ แต่ไม่ เคยเขียนคู่มือการปฏิบัติงานของตัวเองเลย ทําให้เขา พลาดโอกาสในการพัฒนางาน เราเรียกสิ่งนี้ว่าความ เคยชิน หากเขียนกระบวนการออกมาได้แบบละเอียด เราจะเห็นภาพรวมของงานทั้งหมดว่ามีอะไรเกี่ยวข้องบ้าง มีแบบฟอร์มอะไรกชนิด มงานขั้นตอนย่อยๆ อะไรบ้าง แต่ละขั้นตอนใช้เวลากินาที ใช้คนกี่คน จนเห็นโอกาสใน การปรับปรุง
6. Shadow an employee: ประกบพนักงานแบบห่างๆ ข้อนี้น่าจะเหมาะกับหัวหน้างาน และตรงกับหลักการ 3G ของญี่ปุ่น คือให้เราสังเกตพนักงานแบบห่างๆ ดู การเคลื่อนไหวร่างกาย การเคลื่อนที่ของงานแต่ละ กระบวนการ ทําตัวคล้ายผู้จัดการทีมฟุตบอล ทําให้ เราเห็น Wastes ที่เกิดขึ้นได้ง่าย
7. Visit other place: ออกไปเยี่ยมเยียนสถานที่ใหม่ๆ เช่น ออฟฟิศเพื่อนร่วมงาน แผนกใกล้เคียง หรือองค์กรอื่น จะทําให้เราเห็นตัวอย่างดๆ ที่สามารถนํามาประยุกต์กับ งานของเราได้
8. Practice at home: เริ่มไคเซ็นกับสิ่งใกล้ตัว และ “บ้าน” คือสถานที่ที่เหมาะสม เช่น ที่บ้านเราวางรองเท้า กันอย่างไร เป็นระเบียบหรือไม่ ยุงเข้าไปซ่อนตัวในรองเท้า รึเปล่า พื้นที่จอดรถหน้าบ้านรู้สึกว่าคับแคบ เราจะ เรียกคืนพื้นที่เหล่านี้อย่างไร? ส่วนปัญหาใหญ่ในครัว คือ ทําอย่างไรถึงจะหาอุปกรณ์ทําครัวได้ง่ายขึ้น “หากริวมีจิตสัมผัส และเจนมีญาณทิพย์ได้” ผมก็ คิดว่า คนทํางานธรรมดาอย่างเราๆ ก็สามารถมีสัมผัส หรือสายตาในการมองหาโอกาสในการปรับปรุงงานที่ เรียกว่า Kaizen Eyes ได้เช่นกันครับ
ที่มา : วารสารข่าวมหาวิทยาลัยหาดใหญ่ ปีที่ 18 ฉบับที่ 53

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ เธียรชัย พันธ์ค
สังกัด  : สาขาการตลาด คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่
 เบอร์โทร  :
074-200344
E-mail   : 
thienchai@hu.ac.th
ความเชี่ยวชาญ :
– Productivity Improvement
– Kaizen กับการพัฒนางาน
– ธุรกิจเกษตร